X
تبلیغات
رایتل

آموزش فناوری دانلود

برنامه ریزی تحصیلی

اهمیت برنامه ریزی تحصیلی

امور درسی یکی از مهمترین فعالیتهاست که اهمیت زیادی در سایر جنبه‌های زندگی دارد. بر این اساس انجام این فعالیت مهم به نحو احسن بطوری که نتایج خوب و عالی در بر داشته باشد اهمیت زیادی پیدا می‌کند. هیچ کاری بدون برنامه ریزی فعالیتی کامل نخواهد بود. بویژه مسائل درسی و تحصیلی بیشتری دارند، مدت زمان در آنها مهم است و ... .

فواید برنامه ریزی تحصیلی

به روشن شدن اهداف کمک می‌کند.

زمانی که فرد اقدام به تهیه یک برنامه تحصیلی برای خود می‌کند توجه بیشتری به اهداف برنامه مبذول می‌دارد. و این کمک می‌کند تا شناخت بیشتری از اهداف پیدا کند و آنها را دسته بندی می‌کند. اهداف طولانی مدت و کوتاه مدت را تشخیص دهد و هیچیک را فدای دیگری نکند.

از اتلاف وقت جلوگیری می‌کند.

همچون سایر امور زندگی مسائل تحصیلی نیز از لحاظ تنظیم وقت و زمان دارای اهمیت هستند. برنامه ریزی به فرد کمک خواهد کرد، استفاده مفیدتری از مدت زمانی اختیار بکند و از اتلاف وقت خود جلوگیری نماید. مسأله وقت در برخی موارد تحصیلی همچون نزدیکی امتحانات و در حین برنامه ریزی برای کنکور اهمیت شایان توجهی دارد. از دست دادن وقت برابر خواهد بود با از دست دادن بسیاری از موفقیتها در آینده.

از اتلاف انرژی جلوگیری می‌کند.

استفاده از یک برنامه ریزی استاندارد و با اصول صحیح علمی به فرد کمک خواهد کرد انرژی و توان ذهنی خود را بیهوده به هدر ندهد. در این نوع برنامه ریزیهای استاندارد عمدتا روشهای مفیدی مورد استفاده قرار می‌گیرد که موجب خواهد شد، فرد بیشترین استفاده را از توان ذهنی خود بکند و از اتلاف آن جلوگیری کند. به یک مثال توجه کنید، در برنامه ریزی تحصیلی بر مبنای یافته‌های روانشناسی اصل در نظر گرفته می‌شود، با این محتوا که بعد از مدتی (حدود 45 دقیقه) بعد از شروع مطالعه و یادگیری منحنی یادگیری بسیار پائین می‌آید، بطوری که فرد یادگیری خوبی بعد از این زمان نخواهد داشت، مگر اینکه یک استراحت کوتاهی داشته باشد. با در نظر گرفتن اصولی از این قبیل ، فرد برنامه ریزی تحصیلی خود را طوری انجام می‌دهد تا هر 45 دقیقه یکبار استراحت کوتاهی داشته باشد تا دوباره با تجدید قوای ذهنی شروع به یادگیری نماید.

اصول صحیح برنامه ریزی تحصیلی

اهداف خود را روشن کنید.

برای برنامه ریزی در کلیه امور باید اهداف دقیق و روشنی داشته باشید. این مسأله در برنامه ریزی تحصیلی حائز اهمیت فراوانتری است. برای خود روشن کنید اهداف بلند مدت شما کدامها هستند، اهداف کوتاه مدت کدامها هستند: مثلا:

  • هدف بلند مدت: قبولی در کنکور تجربی دانشگاه سراسری امسال
  • هدف کوتاه مدت: مطالعه فلان دروس در این ماه یا در این هفته

اهداف خود را زمان بندی کنید.

زمان دقیقی برای هر یک از اهداف کوتاه مدت تعیین کنید. مثلا تعیین کنید که مطالعه چه دروسی را در چه مدت زمانی به اتمام خواهید بود.

مطالعه دروس را به صورت موازی انجام دهید.

برخی افراد از شیوه مطالعه تک درسی استفاده می‌کنند. مثلا یک هفته برای یک درس. این شیوه موجب خستگی ذهنی و کاهش بازده یادگیری در آنها می‌شود. توصیه می‌گردد به جای روش تک درسی از شیوه موازی استفاده کنند. به این ترتیب که دو یا سه درس را برای مدت زمان معین انتخاب کنند و مطالعه کنند. به این ترتیب خواهند توانست از خستگی ذهنی جلوگیری کنند. هر چقدر تنوع در زمان بندی مطالعه این دروس بیشتر باشد به همان اندازه از خستگی ذهنی بیشتر جلوگیری خواهد شد. به برنامه‌های زیر با تنوعهای متفاوت توجه کنید.

مطالعه درس فیزیک ، شیمی ، ادبیات در یک هفته شامل 2 روز اول فیزیک ، 2 روز دوم شیمی ، 2 روز سوم ادبیات ، مطالعه درس فیزیک ، شیمی ، ادبیات در یک هفته شامل صبح ، فیزیک - ظهر ، شیمی - عصر ، ادبیات توجه کنید که برنامه ریزی دوم از لحاظ تنوع مناسبتر است، چون در یک روز 3 درس مورد مطالعه قرار می‌گیرد، در حالیکه در روش اول هر 2 روز یک درس و این احتمال بیشتری دارد که موجب خستگی ذهنی شود.

تناسب میان دروس را رعایت کنید.

در برنامه ریزی برای مطالعه دروس خود تناسب ، مسأله مهمی است. به عبارتی تنوع در انتخاب دروس نیز مهم است، انتخاب درسهای فیزیک ، شیمی ، ریاضی در یک مدت زمان مشترک کارآیی خوبی نخواهد داشت. شیوه مطالعه این دروس به یکدیگر نزدیک است و خستگی بیشتری به همراه خواهد داشت. همه آنها با انواع فرمولها سر و کار دارند و این تداخل مطالب را پیش خواهد آورد. بنابراین بهتر است از چنین ترکیبی استفاده کنید: شیمی ، ادبیات ، فیزیک ، یا اگر از شیوه دروسی استفاده می‌کنید که بهتر نیز هست شیمی و ادبیات - فیزیک و بینش - ریاضی و زیست شناسی.

استراحت را در برنامه ریزی خود فراموش نکنید.

در مطالعه تمام وقت خود مثلا زمانیکه برای کنکور یا برای امتحانات برنامه ریزی می‌کنید علاوه بر استراحتی که هر 45 دقیقه یکبار و به مدت یک ربع برای خود در نظر می‌گیرند، هر چند ساعت یکبار مدت زمان طولانیتری برای استراحت مثلا نیم ساعت تا 45 دقیقه در نظر بگیرید و استراحت طولانیتری برای پایان هر مقطع زمانی (مثلا یک هفته ، یک ماه) و شروع مقطع در نظر داشته باشید.

به عنوان مثال دانش آموزی که برای یک هفته خود مطالعه درس شیمی و ادبیات را انتخاب کرده است، بطوری که هر روز صبح شیمی و هر بعد از ظهر به مطالعه ادبیات می‌پردازد. در فاصله هر 45 دقیقه مطالعه ، یک ربع استراحت می‌کند و هر 3 چهل و پنج دقیقه یک استراحت 45 دقیقه‌ای برای خود دارد. در پایان هفته که بعد از ظهر جمعه را در نظر گرفته است بطور کامل به استراحت می پردازد تا هفته بعد را برای مطالعه
فیزیک و زیست شناسی در نظر گرفته است با انرژی بیشتری شروع کند.

برنامه ریزی برای طول سال تحصیلی

برنامه ریزی برای طول سال تحصیلی اندک تفاوتهایی با سایر برنامه ریزیهای تحصیلی مثلا آمادگی برای کنکور دارد. به این صورت که اهداف شما با اهداف مدرسه در هم می‌آمیزد و شما برای برنامه ریزی درسی خود تا حدی از برنامه ریزی مدرسه تبعیت می‌کنید. با اینحال شما در کنار اهداف برنامه ریزی شده مدارس که برای شما تعیین می‌کند در چه روزی به مطالعه کدام دروس بپردازید، اهداف خود را در راستای همان دروس تنظیم کنید و سایر اصول برنامه ریزی را نیز رعایت کنید.

سه عامل مهم در کاهش اضطراب امتحان

درجات کمی از اضطراب برای پیشبرد زندگی طبیعی است ولی مقدار زیاد آن مانع پیشرفت بوده و حتی توانایی انجام کار را از فرد مضطرب می گیرد. نشانه های جسمانی اضطراب عبارتند از: لرزش، عرق کردن دستها، عرق کردن بدن، افزایش ضربان قلب، کوتاهی تنفس، تنش عضلات، سرخ شدن یا گیج شدن، از دست دادن رشته افکار، ناراحتی گوارشی، صدای لرزان، اضطراب امتحان هم یکی از انواع آن می باشد که برای کاهش آن اولیا، سیستم آموزش و پرورش و خود دانش آموز با هماهنگی یکدیگر می توانند نقش مؤثری داشته باشند.

نقش خانواده

- محیط خانواده و جو عاطفی حاکم بر آن باید دور از تنشهای عاطفی ومشاجره باشد.
- سعی شود در ایام امتحانات رفت و آمد و میهمانی های خانوادگی تعطیل یا محدود گردد.
- محیط فیزیکی آرام و بی سر و صدا برای مطالعه دانش آموزان فراهم نمایید.
- به استراحت و خواب دانش آموزان توجه کافی داشته باشید.
- وظایف خانگی محوله به دانش آموزان را حذف یا کاهش دهید.
- در هنگام امتحانات دانش آموزان نیاز به حمایت عاطفی و اطمینان بخش بیشتری دارند.
- ساعات تماشای برنامه های تلویزیون تا حد امکان کاهش یابد.
- از ایجاد ترس و دلهره بی جا در بچه ها خودداری نمایید.
- از توقعات بی جا و فشار بیش از حد برای مطالعه خودداری نمایید.
- در صورتی که فرزندتان از موفقیت در یکی از امتحانات رضایت خاطر نداشت، مورد حمایت قرار گیرد و از سرزنش نمودن او خودداری کنید.
- از حبس کردن دانش آموز در اتاق برای مطالعه کردن خودداری شود و به دانش آموز اجازه استراحت و تفریح لازم نیز داده شود.
- تغذیه دانش آموز مناسب و مقوی باشد.
- انتظارات بالا و بیش از حد توانایی از فرزندان می تواند در ایجاد اضطراب و شدت آن مؤثر باشد پس انتظارت مذکور را تعدیل نمایید.
- کمال گرایی بیش از حد والدین و وسواس شدید خانواده نسبت به نمرات بالا باعث ایجاد اضطراب در فرزندان می شود.
- از مقایسه فرزندان با یکدیگر و با دیگران پرهیز کنید.
- از تأکید بیش از حد بر درس خواندن اجتناب کنید.

نقش مدیران در مدرسه

- برنامه امتحانی را چند هفته قبل از شروع امتحانات به دانش آموزان اعلام کنید.
- فاصله بین جلسات امتحان را با توجه به سختی یا آسانی دروس تنظیم نمایید.
- پس از تهیه برنامه امتحانی تا آنجا که ممکن است تغییر جدیدی در برنامه ایجاد نکنید.
- از برگزاری امتحانات با وقت بسیار کم اجتناب نمائید.
- چند دقیقه قبل از شروع امتحان دانش آموزان به محل برگزاری امتحان بروند.
- محل برگزاری امتحان دارای تهویه مناسب، نور کافی، دمای مناسب و صندلی مناسب باشد. در سالن یا نزدیکی آن، آب آشامیدنی در دسترس باشد.
- در حد ممکن از نیمکت ها و یا صندلی های سالم در جلسه امتحان استفاده نمایید.
- محل برگزاری امتحان، عاری از هرگونه عوامل مزاحم از قبیل سر و صدا باشد.
- با دانش آموزان به صورت اطمینان بخش و امیدوارکننده در کلاس و جلسه امتحان برخورد کنید.
- قبل از شروع جلسه فاصله افراد رعایت شده باشد تا در حین برگزاری جلسه نیازی به جابجایی و حرکت نباشد.
- در شروع جلسه آیاتی از کلام الله مجید قرائت شده و چند جمله دعای مناسب بیان گردد.
- بعد ازشروع جلسه امتحان دانش آموزان را جابجا نکنید.
- در جلسه امتحان دبیر مربوط به درس حتماً حضور داشته باشد و با جملات اطمینان بخش دانش آموزان را آرام نمایید.
- مراقبین در حین برگزاری جلسات با یکدیگر صحبت نکنند.
- سعی شود مراقبین بالای سر دانش آموزان زیاد توقف نکنند.
- اگر مراقبین مشاهده کردند که دانش آموز جواب را اشتباه نوشته او را سرزنش نکنند.
- از برخورد شدید با دانش آموزان خاطی اجتناب شود.
- مراقبین با تبسم و بیان مطلبی نشاط انگیز تنش های احتمالی دانش آموزان را کاهش دهند.
- در ابتدای جلسه امتحان راهنمایی و توضیح کافی پیرامون آن آزمون داده شود و در حین جلسه از توضیح اضافی که موجب حواس پرتی آنان می شود اجتناب نمایید.
- سؤالات امتحانی، خوانا و از کیفیت بالا و مناسب برخوردار باشد.
- با دانش آموزان در حین انجام امتحان گفت و گو نشود.
- در صورت نیاز پیش نویس در اختیار دانش آموزان قرار داده شود.

نقش معلمین در مدرسه

- جلسه امتحان دادگاه حسابرسی نیست و امتحان انتقام نیست.
- قبل از اتمام کلاسها و شروع امتحانات به دانش آموزان اطمینان بدهید و آنها را از امتحان نترسانید.
- به دانش آموزان بگویید که سؤالات از کتاب درسی آنهاست و آنها فقط با مطالعه کتابهای درسی خود به راحتی می توانند به سؤالات پاسخ دهند.
- قبل از امتحانات اصلی از امتحانات مستمر وخودآزمایی به منظور آشنا کردن دانش آموزان با سؤالات و نحوه امتحان استفاده گردد.
- از ایجاد رقابت ناسالم در میان دانش آموزان اجتناب شود.
- هدف امتحان باید ارزیابی دانسته های دانش آموزان باشد، نه ندانسته های آنان.
- از انتظار و توقع بیش از حد در طرح سؤالات امتحان اجتناب نمایید.
- در طرح سؤال اصول سنجش و اندازه گیری خصوصاً سطح دشواری سؤالات را رعایت نمائید.
- در ارزشیابی میزان یادگیری دانش آموزان نباید فقط نمره امتحان راملاک و معیار قرار داد و از دیگر شیوه های ارزشیابی نیز استفاده کنید و سعی نمایید سؤالات دشوار را در شماره های آخر قرار دهید.

اضطراب‌ امتحان‌ و راههای‌ مقابله‌ با آن

 تغذیه‌ مناسب‌ در ایام‌ امتحانات‌

متخصصان تغذیه‌ برای‌ کاهش‌ اضطراب‌ امتحان نیز راهکارهایی‌ ارائه‌ کرده‌اند که‌ همه‌ آنها معتقدند شب‌ امتحان باید غذاهای‌ سبک‌ خورد اما وارد شدن‌ به‌ جلسه‌ امتحان با شکم‌ خالی‌ را نیز کاملا نادرست‌ می‌دانند. ‌ به‌ اعتقاد کارشناسان تغذیه‌‌ از انجایی‌ که‌ کاهش‌ تمرکز در افراد مضطرب‌‌ موجب‌ کاهش‌ قند خون‌ می‌ شود، لذا خوردن‌ خرما ‌کششمش‌‌ انجیرعسل‌ و مانند آن مفید است‌.
ویتامین‌های‌ گروه‌ نیز اضطراب‌ را کاهش‌ می‌ دهد که‌ برای‌ تامین‌ آن می‌ توان از میوه‌ و سبزی‌ استفاده‌ کرد.

ادامه مطلب

نقش راهنمای پدر و مادر در روزهای امتحان

۲۰ خرداد ۱۳۸۸

کودکان و نوجوانان از ابتدای آغاز دبستان و زمانی که وارد مدرسه می شوند هیچ ترس و دلهره و تصوری درباره امتحان و آزمون های کلاس در ذهن ندارند و اساسا روز امتحان با روزهای دیگر فرقی برایشان نمی کند. اما متاسفانه این والدین و مربیان هستند که بچه ها را نسبت به امتحان آشفته و پریشان می کنند تا حدی که در سالهای بعد چنان دچار اضطراب امتحان می شوند که از مدرسه رفتن امتناع می کنند.
اضطراب امتحان حالت تشویش نگرانی و هیجان ناخوشایندی است که اغلب دانش آموزان و حتی دانشجویان در ایام امتحانات به آن مبتلا می شوند. گاه این اضطراب با سردرد سرگیجه دل درد حالت تهوع تپش قلب و تنگی نفس نیز همراه می شود.
یادآوری می نمایم که از امسال در پایه اول ارزشیابی توصیفی اجرا می شود و انشاالله در سالهای آینده در دیگر پایه ها نمره حذف و جایگزین آن ارزشیابی توصیفی که افزایش بهداشت روانی و یاددهی و یادگیری را بدنبال خواهد داشت به منصه ظهور برسد تا شاهد این اضطراب ها نباشیم .
با این مقدمه به بررسی روشهای ساده ای که والدین و مربیان می توانند با بکار بردن آنها اضطراب امتحان را در بچه ها از بین ببرند می پردازیم .
1 ـ انجام تکالیف درسی تمرین حل کردن و ... باید از ابتدای سال تحصیلی با نظم و جدیت دنبال شود . اگر دانش آموزی در طول سال تحصیلی عملکرد ضعیفی داشته باشد تذکرهای پشت سرهم پدر و مادر در ایام امتحان نه تنها هیچ کمکی به دانش آموز نمی کند بلکه موجب ترس و آشفتگی بیشتر او هم می شود.
2 ـ هرگونه سخت گیری بی مورد و تنبیه دانش آموزان به دلیل نگرفتن نمرات عالی باعث تشدید اضطراب درونی دانش آموز از درس و مدرسه و امتحان می شود. راه حل نمرات پایین دانش آموز در تنبیه کردن آنها نیست بلکه در یافتن راهی است برای رفع علت اصلی آن که همانا ضعف یادگیری است .
3 ـ ترس از شکست و عدم قبولی در دانش آموزانی رشد می کند که فکر موفقیت و اول شدن ذهن آنها را بیش از حد به خود مشغول کرده است اگر پدر و مادر خواسته ها و معیارهایی دور از توان و استعداد بچه هایشان داشته باشند آنان را چنان نگران و پریشان می کنند که راه دستیابی به موفقیت برایشان غیرممکن می شود.
4 ـ هیچ گاه تفاوتهای فردی بچه ها را نادیده نگیرید و مرتب نمرات آنها را با هم مقایسه نکنید زیرا همین امر موجب ناراحتی فشار روانی و بدبینی نسبت به یکدیگر در آنها می شود.
5 ـ ایجاد آمادگی در بچه ها و فراهم کردن شرایط و امکاناتی که آنها بتوانند با آرامش و راحتی به مطالعه و درس بپردازند می تواند ترس و اضطراب ناشی از امتحان را کاهش دهد.
6 ـ در مواردی نگرش ها و پیش فرض های منفی دانش آموزان درباره نحوه امتحان دادنشان به شدت بر روحیه آنها اثر می گذارد . مثل وقتی که دانش آموزی از قبل امتحان دائم به خود می گوید : « من هرگز نمی توانم از این امتحان نمره خوبی بگیرم » در صورتی که اگر همین دانش آموز بتواند افکار مثبت و امیدوار کننده را جایگزین ناامیدی و تلقینات منفی اش کند قادر خواهد بود با روحیه بهتر و نشاط بیشتری سرجلسه امتحان حاضر شود. او می تواند بگوید « من این درس را خوب خوانده ام و مطمئنم که می توانم نمره خوبی از آن بگیرم » (البته در صورتی که واقعا درس خوانده باشد)
نکات قابل توجه والدین و اطرافیان در ایام امتحان
1 ـ جدولی از برنامه امتحانی فرزندتان تهیه کنید و به آنها در برنامه ریزی مناسب برای مطالعه و درسهای مختلف کمک کنید .
2 ـ نقاط ضعف و قوت درسی فرزندتان را بشناسید و درصدد رفع آنها برآیید .
3 ـ با تشویق فرزندتان در انجام تکالیف به آنها دلگرمی بدهید .
4 ـ خواسته ها و انتظارات خارج از توان بچه ها نداشته باشید .
5 ـ به بچه ها بگویید که امتحان تنها وسیله ای برای سنجش موفقیت های کلاسی آنان است .
6 ـ نسبت به خواب و خوراک و آرامش روان فرزندتان دقیق باشید آنها شب قبل از امتحان به موقع بخوابند و صبح صبحانه ای مناسب و کافی بخورند تا در سر جلسه امتحان باعث خواب آلودگی نگردند.
7 ـ ارزش فرزندتان را با نمراتی که می گیرند نسنجید .
8 ـ همیشه درباره امتحان دادن مثبت صحبت کنید و بچه ها را از آن نترسانید .
9 ـ فعالیت های مناسب نظیر ورزشهای آرام و پیاده روی می تواند در ساماندهی مطالب یاد گرفته شده او را یاری دهد .

روش هایی برای کاهش افت تحصیلی

راهکارهی مناسب برای کاهش اُفت تحصیلی

1. اعتقاد به (دانایی) و ضروورت دانش اندوزی:


توانا بود هر که دانا بود                                    زدانش دل پیر برنا بود (فردوسی)


درخت تو گر بار دانش بگیرد                        به زیر آوری چرخ نیلوفری را (ناصر خسرو)


2.داشتن هدف برنامه ریزی کردن در راهنتای  رسیدن به هدف و تلاش برای رسیدن به اهداف
داشتن هدف به دانش آموز انگیزه می دهد و به حرکت ها و تلاش های او جهت مشخصی می دهد.

ادامه مطلب
1 2 3 >>